Kaynaklar ve Referanslar

Velona analizlerinde esas alınan resmi istatistik kaynakları, uluslararası raporlar, akademik yayınlar ve araştırma veri tabanları.

Metodoloji Notu

Velona'nın yayınladığı tüm analizler, aşağıda listelenen birincil ve ikincil kaynaklara dayanmaktadır. Her analizde ilgili kaynak ve veri alınan tarih belirtilmektedir. İçeriklerin doğru anlaşılması için kaynak tablolarındaki metodoloji notlarının okunması önerilir. Tüm resmi verilere ilgili kurumların açık veri portalları üzerinden erişilebilmektedir.

Birincil Kaynaklar

Resmi Türkiye Kaynakları

SGK — Sosyal Güvenlik Kurumu

Birincil Kaynak

Yıllık SGK İstatistik Yıllıkları, emeklilik başvuru verileri, aktif-pasif sigortalı oranları, emekli maaşı ortalamaları ve prim gelir-gider tabloları. SGK İstatistik Yıllığı 2023 (yayın tarihi: Nisan 2024).

sgk.gov.tr — Açık Veri Portalı

TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu

Birincil Kaynak

Nüfus projeksiyonları, yaşam beklentisi tabloları, hanehalkı işgücü anketi verileri, yaşlı nüfus istatistikleri, demografik bağımlılık oranları ve gelir dağılımı araştırmaları. TÜİK Nüfus Projeksiyonları 2023–2075 (2023).

tuik.gov.tr — Veri Portalı

EGM — Emeklilik Gözetim Merkezi

Birincil Kaynak

BES katılımcı sayıları, fon büyüklükleri, devlet katkısı tutarları, fon performans verileri ve emeklilik şirketi piyasa payları. EGM Aylık Bülten, Kasım 2024.

egm.org.tr — İstatistikler

Hazine ve Maliye Bakanlığı

Birincil Kaynak

Merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri, sosyal güvenlik transferleri, kamu borç stoku, GSYH ve makroekonomik göstergeler. 2024 Yılı Bütçe Uygulama Raporu (Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2024).

hmb.gov.tr — Kamu Hesapları Bülteni
İkincil Kaynaklar

Uluslararası Kuruluşlar ve Raporlar

OECD — Pensions at a Glance

OECD üyesi ülkelerdeki emeklilik sistemlerinin karşılaştırmalı analizi. Türkiye dahil 38 OECD üyesinin emeklilik gelir oranları, net maaş ikame oranları ve demografik bağımlılık projeksiyon verileri.

OECD Pensions at a Glance 2023 (Paris: OECD Publishing, 2023) İlgili Analiz

Dünya Bankası — Pension System Reform

Türkiye'deki emeklilik reformlarının değerlendirilmesine yönelik Dünya Bankası teknik yardım raporları. 1999 ve 2008 reformlarının aktüeryal ve mali sürdürülebilirlik etkileri.

World Bank. Turkey Pension System Report (Washington D.C.: 2022) İlgili Analiz

ILO — Social Protection Global Report

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün sosyal koruma sistemleri kapsamı, işgücü piyasası verimliliği ve sosyal güvenlik finansmanı üzerine küresel araştırma raporları.

ILO. World Social Protection Report 2024–26 (Geneva: ILO, 2024) İlgili Analiz

IMF — Fiscal Monitor

Gelişmekte olan ülkelerdeki emeklilik sistemlerinin bütçe sürdürülebilirliği üzerindeki etkileri ve mali baskıların yönetimi üzerine IMF değerlendirme raporları.

IMF. Fiscal Monitor: Pension Reform and Long-Term Fiscal Sustainability (Washington: IMF, 2023) İlgili Analiz

Eurostat — Ageing Europe

Avrupa'da yaşlanan nüfus profili, yaşlı yoksulluğu endeksleri, uzun süreli bakım harcamaları ve demografik dönüşüm verileri. Türkiye ile AB karşılaştırmalı analizlerinde kullanılmaktadır.

Eurostat. Ageing Europe — Looking at the Lives of Older People in the EU (Luxembourg: Publications Office, 2023) İlgili Analiz

TCMB — Enflasyon Raporu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası üç aylık enflasyon ve ekonomik görünüm raporları. Emekli maaşı reel değerinin enflasyon karşısındaki seyri analizlerinde temel kaynak olarak kullanılmaktadır.

TCMB. Enflasyon Raporu 2024-IV (Ankara: TCMB, 2024) İlgili Analiz
Akademik Literatür

Seçilmiş Akademik Çalışmalar

Türkiye'de Emeklilik Sisteminin Demografik Sürdürülebilirliği

Acar, M. ve Yılmaz, B. (2022). Sosyal Güvenlik Dergisi, 12(2), 45–78. SGK prim dengesi projeksiyon modeli, 2020–2050 dönemi aktüeryal simülasyonları.

Bireysel Emeklilik Sistemi ve Ulusal Tasarruf Oranları Üzerine Etkisi

Kaya, S. (2021). İktisat Dergisi, 48(1), 112–139. BES katkı büyümesinin hanehalkı tasarrufu ve sermaye birikimi üzerindeki nicel etkilerinin panel veri analizi.

2008 Sosyal Güvenlik Reformunun Uzun Dönemli Mali Etkileri

Öztürk, F. ve Demir, A. (2023). Maliye Dergisi, 184, 1–34. Overlapping generations (OLG) modeli çerçevesinde reform senaryolarının nesiller arası refah analizi.

Emekli Yoksulluğu ve Gelir Eşitsizliği: Türkiye Örneği

Çelik, N. (2023). Çalışma ve Toplum, 77(2), 889–924. Düzeltilmiş Gini katsayısı ve emekli hanehalkı gelir dağılımının bölgesel farklılıkları üzerine ampirik analiz.

OECD Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Emeklilik Gelir Oranları

Whitehouse, E. R. (2020). Pension Systems and Reform: Country Experiences and International Lessons. World Bank Pension Reform Primer. Türkiye dahil 47 ülkenin net ikame oranlarının sistematik karşılaştırması.

Mevzuat

Temel Yasal Düzenlemeler

5510 Sayılı Kanun

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (2006). SGK emeklilik şartlarının temel yasal dayanağı. Kapsam, prim, aylık bağlama ve iptal koşullarını düzenler.

4632 Sayılı BES Kanunu

Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu (2001, son değişiklik: 2016). BES çerçevesi, lisanslama, devlet katkısı ve vergi teşviklerini düzenler.

506, 1479, 2925 Sayılı Eski Kanunlar

5510 öncesi dönemde uygulanan SSK, Bağ-Kur ve tarım sigortası kanunları. 1999 öncesi sigortalılık başlangıcı olanlar için geçiş hükümlerinde referans alınır.